Nu het WK in volle gang is zijn de voetbalpraatprogramma's niet meer van de kijkbuis weg te denken. Het typische fussball geloel boeit avonden lang een groot publiek en levert geregeld spraakmakende momenten op; soms inhoudelijk, maar minstens even vaak over gasten, presentatoren of over de studio waarin de uitzending plaatsvindt.

Sinds het EK 2012 in Polen en Oekraïne zijn er twee live voetbalpraatprogramma's die de concurrentie met elkaar aangaan: VI Oranje op RTL4 en Studio Brasil (voorheen Studio Sportzomer) van de NOS. In beide programma's discussiëren analytici en een presentator over het voetbal en worden er fragmenten getoond van de wedstrijden.

Een opmerkelijk feit is dat twee jaar geleden tijdens het EK, VI Oranje de grote concurrent nog dagelijks versloeg met betere kijkcijfers. Tijdens dit WK zijn de rollen totaal omgedraaid en trekt Studio Brasil dagelijks ruim twee miljoen kijkers, een miljoen meer dan concurrent VI Oranje die heeft. Terecht, of niet?

Locatie Beide programma's hebben hun best gedaan om iets unieks te doen met de studio. VI Oranje heeft plaatsgenomen in het Steigenberger Kurhaus in Scheveningen, waar regelmatig het zonlicht binnenvalt tijdens een uitzending. Studio Brasil heeft de studio in Hilversum omgebouwd tot Braziliaanse huiskamer en heeft ervoor gekozen om zelfs een hond door de studio te laten lopen: zo wordt het 'huiskamer-gevoel' versterkt. Hierover later meer.

Presentatie VI Oranje wordt gepresenteerd door Wilfred Genee, naar mijn mening een capabel sportpresentator die een lekker sfeertje weet te scheppen en zijn collega's uitstekend aanvoelt. Sterker nog: hij daagt ze regelmatig uit, wat soms tot verhitte discussies leidt. Soms merk je overduidelijk dat dit spel is, een andere keer zien we oprechte emoties en worden er harde uitspraken gedaan. Hoogte- en dieptepunt is het weglopen van Johan Derksen geweest.

Studio Brasil heeft twee presentatoren: Henry Schut, die alle aankondigingen doet, en Hugo Borst, een soort van sidekick die vragen stelt en aanvullingen doet. In tegenstelling tot Genee hebben deze presentatoren geen enkel charisma of uitstraling, waardoor het programma soms een beetje zoetsappig wordt. Bij Henry Schut krijg je het idee dat hij net van de 'Presentatoren School' afkomt en van Hugo Borst wordt je vooral heel moe. De weinige vragen die hij al stelt, hebben een zeikerige ondertoon en komen betweterig over.

Gasten Beide programma's nodigen gasten uit waarvan ik soms weinig begrijp. Zo hebben Gordon, Carlo Boszhard en Jan Smit al bij VI Oranje aan tafel gezeten. Soms leuk, vooral bedoeld om grappig te zijn, maar voetbal inhoudelijk natuurlijk waardeloos. Je kunt jezelf dan ook vooral afvragen waarvoor je kijkt: om vermaakt of geïnformeerd te worden.

Inhoud Een mooi bruggetje om de programma's inhoudelijk eens door te nemen. Studio Brasil heeft meer het doel om haar kijkers te informeren, door uitgebreid de tijd te nemen voor wedstrijdanalyses, boeiende reportages uit Brazilië te vertonen en serieuze interviews met spelers en bondscoaches te houden. Je zou het zo nu en dan wel eens saai kunnen noemen.

En VI Oranje, tsja... Dat is inhoudelijk een rommeltje. Begrijp me niet verkeerd hoor, ik ben een liefhebber van het programma, maar het is teveel bezig zichzelf te evenaren met hoe het twee jaar geleden was. Daardoor komt het heel geforceerd en moeizaam over.

Grootste mankement is dat het programma lijkt te pendelen van reclame naar reclame. Genee onderbreekt regelmatig een interessante discussie voor een reclameblok, een gesponsord item (de sambaselfie van Heineken wordt nu wel irritant) of een interview op locatie met Sierd de Vos. Tijdens de reguliere uitzendingen van Voetbal International gebeurt dit veel minder, waardoor het programma beter op gang komt.

Opvallende verschijningen Studio Brasil heeft deze editie de teckel Messi in de studio rondlopen. Om het huiskamergevoel in de studio én thuis te verhogen. De populariteit van de kortbenige viervoeter loopt inmiddels behoorlijk uit de hand. Hij heeft zijn eigen pagina op Facebook en krijgt zakken vol vreten toegestuurd. Het hondje is in ieder geval wat brutaler als zijn 'collega's' in de studio.

VI Oranje heeft Sierd de Vos, dé ontdekking van dit seizoen. De excentrieke verslaggever doet live verslag vanuit Brazilië en dat levert hilarische televisie op. Terwijl ik tijdens de rest van het programma af en toe wat grinnik, moet ik om Sierd erg hard lachen. En met mij de rest van Nederland, want Twitter ontploft telkens als Sierd aan het woord is. Hij heeft inmiddels zelf ook goed door dat hij een hype is, dus hij moet waken voor geforceerde televisie. Dat geldt voor het hele programma.

Conclusie Hoewel Studio Brasil wel heel informatief en nuttig is, ervaar ik het programma soms ook als saai en duf. Dit gevoel wordt nog eens versterkt door haar commentatoren. Ik begrijp niet waarom Tom Egbers of Jack van Gelder niet in Nederland is gebleven, zodat één van hun de presentatie van dit programma in handen had kunnen nemen. Studio Brasil heeft zich aangepast aan dit WK en heeft op meerdere terreinen getracht te innoveren, vooralsnog met succes.

Haar grootste concurrent VI Oranje is deze zomer verzopen in reclames, commerciële uitingen en vooral heel veel geforceerd herhalen van succes. Dat is jammer, want de kracht van het programma is juist dat men lekker kan ouwehoeren, zonder al te veel poespas. Het richt zich, in tegenstelling tot Studio Brasil, veel meer op entertainment en Sierd de Vos is daar een goed voorbeeld van. Vernieuwing zou wel eens de sleutel tot succes kunnen worden, ook voor dit programma.

Stel jezelf dus de vraag: wil ik een avondje vermaakt worden en lekker relaxt naar geouwehoer kijken, of ga ik voor de serieuze voetbalanalyses en verdiepende reportages?

VI Oranje is dagelijks te zien om 20:30 uur op RTL 4. Studio Brasil is dagelijks te zien vanaf 20:00 uur op Nederland 1.

Rick